نكاتي در مورد ايمني منزل در برابر حريق
نكاتي در مورد ايمني منزل در برابر حريق
پاسخ شما به موارد ذيل صحيح است يا اشتباه :
آتش سوزي چيزي است كه :
1. فقط در اخبار تلويزيون اتفاق مي افتد !
2. فقط براي ديگران اتفاق مي افتد !
3. در مكاني دور دست و دور از شما و خانواده شما اتفاق مي افتد !
اگر شما سه بار جواب مثبت داده ايد ، كار مشكلي در پيش داريم . بيائيد واقع بين باشيم . اگر شما قرباني آتش سوزي نبوده ايد يا كسي را نمي شناسيد كه قرباني آتش سوزي گرديده است ، يقيناً آدم خوش شانسي هستيد پس بياييد كه اين خوش شانسي را ادامه دهيم و دچار آتش سوزي نشويم .
موارد ذكر شده در زير نكاتي بسيار ساده مي باشند اگر لحظه اي فكر كنيم خواهيم ديد همين نكات ساده مي تواند زندگي افراد را نجات دهد و از درد و رنج فراوان و خسارات مادي بسيار جلوگيري كرد .
تمرينات خروج اضطراري در منزل
8/25/2009
فهرست كارهائيكه براي ايمن كردن خانه بايد انجام داد
آيا براي هر اتاق حداقل دو راه خروجي مشخص كرده ايد ؟
آيا راههاي خروج اضطراري در منزل خود را هميشه باز نگه مي داريد ؟
آيا مي دانيد كه در صورت بروز حريق چگونه آتش نشاني محل سكونت خود را به سرعت و به چه شكلي صحيح مطلع نمائيد .
موارد مخصوص كودكان
آيا اين مسئله را كه نبايد كودكان را تنها و بدون سرپرست در خانه گذاشت را بصورت يك اصل كلي پذيرفته ايد ؟
آيا پرستار كودك شما و ( حتي خود شما ) از اصول اوليه ايمني در صورت بروز حريق آگاه هستيد ؟ همه افراد را خارج كنيد و به داخل برنگرديد .
آيا به پرستار كودك خود راههاي خروج اضطراري خانه خود را نشان داده ايد ؟
آيا دستور العمل لازم جهت گزارش درست آتش سوزي به سازمان آتش نشاني را به پرستار كودك خود ارائه داده ايد ؟
عادات خوب در مورد سيگار كشيدن
آيا سيگار كشيدن در رختخواب را در خانه خود ممنوع كرده ايد ؟
آيا هميشه قبل از دور انداختن ته سيگار يا خالي كردن پيپ اطمينان حاصل مي كنيد كه كاملاً خاموش شده باشد ؟
قبل از رفتن به رختخواب مطمئن شويد كه ته سيگاري در حال سوختن وجود نداشته باشد .
آيا كبريت را دور از دسترس كودكان نگهداري مي كنيد ؟
كبريت ها و فندك ها را در محلي نگه داريد كه براي كودكان قابل دسترسي نباشد .(در مكاني مرتفع)
توليد گرما و پخت و پز
آيا نيرو اجاق گاز و لوله هاي خروجي دود در شرايطي مطلوب از لحاظ كاركرد قرار دارند ؟ و به حد كافي از ديوارها و سقف هاي قابل اشتعال دور هستند كه ايجاد خطر ننمايند ؟
از يك شبكه توري فلزي جلوي شومينه استفاده كنيد تا از پريدن جرقه هاي آتش جلوگيري كنيد .
اگر از وسايل گرمايي پرتابل (قابل حمل) در خانه خود استفاده مي كنيد ، بررسي نماييد كه در شرايط مطلوب قرار داشته باشند (بخوبي كار كنند ) و آنها را در اماكن مناسب بكار ببريد . وسايل گرمازاي پرتابل را دور از اشخاص , پرده ها و اثاثيه منزل قرار دهيد .
آيا سيستم گرمايي منزل خود را بطور ساليانه مورد بررسي قرار مي دهيد ؟ هرساله وسايل گرمازا را تميز كرده و مورد بازرسي قرار دهيد .
آيا هنگام آشپزي استين شما مزاحم شماست ( داخل مواد غذايي مي رود ) ؟ هنگام آشپزي از از لباسهايي استفاده كنيد كه به بدن شما چسبيده باشد .
آيا مي توانيد آتشي را كه براي پخت و پز ايجاد كرده ايد به سهولت خاموش كنيد ؟ براي خاموش كردن يك ماهي تابه شعله ور از يك درپوش استفاده كنيد . براي اطفاء آن هرگز از آب استفاده نكنيد . اگر روغن شروع به دود كردن نمود حرارت را كم كنيد يا حتي آن را خاموش كنيد .
از هرچيزي كه روي پيشخان آشپزخانه موجود است براي اطفاء استفاده نكنيد . ( دستپاچه نشويد )
الكتريسيته
آيا مراقب هستيد كه سيم هاي برق از زير فرش و قاليچه عبور نكرده باشند يا به ميخي قلاب نشده باشند ؟ از سيم هاي سيار در همه جا استفاده نكنيد . ( مخصوصا سيم هاي سيار ضعيف براي وسايل برقي با ولتاژ بالا )
وقتي كه فيوزي مي سوزد آيا به دنبال علت آن مي گرديد ؟ اگر فيوزي سوخت حتماً به دنبال علت آن باشيد . وسايل اضافي مثل ( لامپ ها , اجزاي مختلف استريو , وسايل گرمازا ) را از مدار خارج كنيد .
آيا از فيوز هاي مناسب ( 20 آمپربراي مدارهاي روشنايي ) استفاده مي كنيد ؟ اگر اين چنين نيست حتماً آنها را با نوع مناسب تعويض كنيد .
آيا هواي كافي اطراف تلويزيون شما جريان دارد ؟ اطراف تلويزيون را به اندازه مناسب خالي بگذاريد تا از ايجاد گرماي زياد جلوگيري كنيد . اگر تلويزيون شما بخوبي كار نمي كند مي تواند خطر بالقوه اي جهت ايجاد آتش سوزي باشد .
خانه داري مطلوب
آيا اتاق هاي زير شيرواني , زير زمين , گنجه ها و حياط و گاراژ را از زباله پاكيزه نگه مي داريد ؟
لوازم خود را نزديك دستگاه هاي گرمازا نگه داري نكنيد .
آيا بنزين و ساير مايعات قابل اشتعال را در ظروف مناسب نگه داري مي كنيد ؟
مايعات قابل اشتعال را دور از حرارت قرار دهيد .
مايعات قابل اشتعال را دور از محيط داخل خانه نگه داريد .
اين قبيل مايعات را خارج از خانه و در محلي مخصوص اين كار بطور جداگانه نگه داري كنيد .
ماشين چمن زن خود را هنگامي كه گرم است سوخت گيري نكنيد و اجازه دهيد ابتدا سرد شده سپس اقدام به سوخت گيري نماييد .
(( آيا مي دانيد در صورت بروز حريق در منزل چه كاري بايد انجام دهيد
و فرزندانتان چه كاري بايد انجام دهند ))
براي بوجود آمدن آتش سه فاكتور بايد موجود باشد :
اين سه فاكتور اصطلاحاً تشكيل مثلث آتش را مي دهند :
|
مثلث آتش |
v اكسيژن02 ) ( : اكسيژن هميشه در محيط خانه وجود دارد اما اگر شما بتوانيد منابع حرارت را از مواد قابل اشتعال دور كنيد اولين قدم در راه پيشگيري از حريق را انجام داده ايد .
v گرما (حرارت ) : هرچيزي كه ايجاد حرارت مي كند را منبع حرارت گويند به عنوان مثال :
1. اجاق گاز 2. وسايل گرمازا 3. شومينه 4. سيم كشي معيوب ساختمان
v سوخت (ماده سوختني) : هر ماده قابل سوختن را منبع سوخت گويند به عنوان مثال :
لباس , اثاثيه منزل , پرده ها و مايعات قابل اشتعال .
(( ثانيه ها در آتش سوزي تاثير گذار هستند ))
براي آگاهي هرچه سريعتر از بروز آتش سوزي در محل خواب خود دتكتورهاي دودي نصب كنيد .
اگر در ساختماني چند طبقه زندگي مي كنيد همه طبقات را به دتكتور مجهز كنيد .
نقشه اي براي خروج اضطراري از منزل تهيه كنيد و آن را تمرين كنيد .
انجام تمرين هاي خروج اضطراري در خانه , اطمينان خاطر ايجاد مي نمايد كه در صورت بروز حريق همه افراد خانواده با وظيفه خود آشنايي دارند .
اگر اطاق محل استراحت يا خواب شما در طبقه دوم قرار دارد , يك نردبان فرار يا طناب در دسترس داشته باشيد و اين تجهيزات را مورد بازرسي قرار دهيد تا از سالم بودن آنها مطمئن شويد .
پنجره ها را مورد بازرسي قرار دهيد تا اطمينان حاصل نماييد كه در صورت خروج اضطراري به سهولت باز شوند .
اگر گرفتار دود شديد به صورت نشسته روي دست ها و زانوهاي خود حركت كنيد ! تا حد امكان سعي نماييد كه نزديك سطح زمين حركت كنيد ( جايي كه هوا كمتر به مواد سمي آلوده است ) زيرا دود به سمت بالا حركت مي كند .
لباس ها در صورت آتش گرفتن به سرعت شعله ور مي شوند . در اين صورت هرگز ندويد . به روي زمين دراز كشيده و قلت بزنيد .
((توجه داشته باشيد بهترين كار جلوگيري از بروز آتش سوزي است ))
اين كه بدانيم در صورت آتش سوزي چه كاري انجام دهيم بسيار مهم است اما مهم تر آن است كه از بروز آتش سوزي جلوگيري كنيم .
خانه خود را مورد بازرسي قرار دهيد تا نقاط خطر آفرين را شناسايي كنيد : سيم هاي بدون پوشش ، وسايل گرمازاي معيوب از اين قبيل مي باشند .
پيشگيري از حريق مسئله اي است كه تمام افراد خانواده بايد در آن شركت داشته باشند . كودكان را تشويق نماييد كه در يافتن مكان هاي پر خطر شركت نمايند .
با صرف وقت كافي جهت تعيين نقاط پر خطر در منزلتان ، ممكن است از بروز يك فاجعه در آينده جلوگيري كنيد .
اگر براي طراحي نقشه خروج اضطراري منزل خود يا محل نصب كاشف هاي دودي يا بازرسي رايگان ايمني منزلتان احتياج به كمك داشتيد با آدرس زير تماس برقرار نماييد :
Alachua caunty Fire rescue at 384
تهيه وترجمه : حسين مرتضوي
« ايمني حريق در تونل ها »
سوانح و تصادفات جاده اي اساساً ناشي از عملكرد ضعيف استفاده كنندگان جادهها( 95% از تمامي تصادفات سال 1995 ) مي باشد ، اماّ برخلاف استنباط عامه مردم حريق تونل ها بيشتر ناشي از معايب فني است تا برخورد ها و تصادفات ؛ معايب فني شامل : معايب الكتريكی ( بيشترين تكرار در وسايل نقليه سبك ) ، گرم شدن بيش از حد ترمز ها ( در حدود 60 تا 70 درصد از حريق كاميونها بر طبق آمارهاي فرانسه ) و گرماي بيش از حد موتور هستند .
در رابطه با تعداد صحيح خرابي خودروها و تصادفات در تونل ها ، حريق ها كم هستند . بر اساس آمارهاي اروپايي تخمين زده مي شود كه حريق با تكرار تقريبي 5 تا 4 بار در هر 100 ميليون كيلومتر رخ مي دهد ، اماّ كمتر از 1% حريقها جدي بنظر مي رسند . اطلاعات آلمان و سوئيس نشان مي دهد كه در حدود يك در يكصد تا پانصد مورد از خرابي خودرو ها توام با حريق و آتش سوزي است ؛ ودر حدود يك در ده تا بيست مدل از تصادفات شامل حريق و آتش سوزي مي شود در مقايسه با جاده هاي رو باز ، جاده هاي ماشين رو تكرار تصادفات در تونلها نسبتا كمتر است زيرا سرعت ها كنترل شده ، جريان هوا كمتر نقشي ايفاء مي كند ، شرايط روشنائي ثابت باقي مي ماند وندرتاً تقاطع وجود دارد . به هرحال در محيط هاي محصور شده ، كنترل و مهار حريق در تونل ها به مراتب مشكل تر است ؛ دماها بالاتر هستند . (افزون بر 1200 درجه سانتيگراد يا بيشتر) دود و بخارات سمي غليظ تر و متراكم تر است ، هستند ، مدت زمان حريق طولاني تر است (بالغ بر 50 ساعت ) ، خروجي هاي فرار ونجات محدود مي شوند . ( در برخي موارد صرفاً بسوي مداخل ورودي ) ، و پيامد ونتايج ان جدي تر از جاده هاي رو باز يا ساختمانها هستند .
« بار و قدرت حريق »
ارزش گرما زاي مواد قابل اشتعال در يك وسيله نقليه بعنوان بار حريق توصيف مي شود و از آن به مگا - ژول تعبير مي شود ( مگا ژول ) . آن شامل خود وسيله نقليه ( صندلي ها ، تايرها ، قطعات پلاستيكي ) است ، سوختي را كه آن وسيله نقليه براي مصرف خود حمل می كند ( صدها ليتر سوخت در كاميون ها ) ، و عمل بارگيري ، بويژه در وسايل نقليه حامل كالا كه می تواند خيلي زياد باشد. سهم بخشهاي مختلف تونل ( خط كشي يا تجهيزات ) كه به منظور حريق در نظر گرفته مي شود ؛ نا چيز است ، مشروط بر اينكه مواد قابل اشتعال استفاده نشود.
بار حريق مي تواند از 3000 مگا ژول براي يك خودرو سواري به ميزان يك ميليون وپانصد هزار مگا ژول براي يك تانكري كه در حال حمل پنجاه متر مكعب بنزين است به نسبت يك به پانصد تغيير مي كند . به هر حال ، حريق واقعي به مفهوم ميزان گرماي رها شده ( يا قدرت حريق ) تحت عنوان مگا - وات تعبير مي شود ( مگا وات ) كه بستگي به ميزان مواد قابل اشتعال كه مي سوزد ؛ دارد .بعنوان مثال ، در يك تانكر ،قدرت حريق بستگی خيلي زيادی به شكاف وحفره ايجاد شده از طريق يك تصادف كه سوخت نشت مي كند و به گنجايش و ظرفيت زه كشي سيستم فاضلاب تونل نيز بستگي دارد .
« مقاومت در برابر آتش »
چوب :چوب مي سوزد اما چون با يك سرعت معين و قابل اندازگيري مي سوزد ، ميتوان ابعاد آن را بزرگتر گرفت به طوري كه بتوان آن را در سازه ساختمان به كاربرد .
فساد سطح چوب معمولاً به شكل زغال شدن نمايان مي شود و مشتعل شدن آن فقط در حضور شعله و در صورتي كه دماي سطح آن بالاتر از 350 درجه سانتيگراد برسد رخ خواهد داد .
شدت زغال شدن چوب ممكن است از 5/0 ميلي متر بر دقيقه ( براي چوب بلوط ) تا 83/0 ميلي متر بر دقيقه ( براي چوب سرو ) تغيير كند . اما معمولاً مقدار متوسط 67/0 ميلي متر بر دقيقه براي قطعات سازه ای پذيرفته شده است .
فولاد : فولاد ساختماني محافظت نشده حدود نيمي از مقاومت خود را دماهاي 500 تا 550 درجه سانتي گراد از دست مي دهد و از اين رو ، در مقابل حريق بسيار آسيب پذير است . در نتيجه لازم است تا مجموعه هاي سازه اي فولادي را يا به وسيله عايق كاري و يا به وسيله پخش گرماي وارد بر آن محافظت كرد .
انواع مختلفي از مواد براي عايق ساختن كارهاي فولادي وجود دارد ، براي مثال ميتوان از مواد سازه اي ديگر نظير آجر و بتن به اين منظور استفاده كرد .
لذا رايج ترين موادي كه به اين منظور استفاده مي شود تخته هاي عايق ، ريز افشان پوششي و يا رنگهاي منبسط شونده را ميتوان نام برد .
بتن : بتن مسلح ( داراي ميله گرد ) در برابر آتش مقاومت بالايي از خود نشان مي دهد به طوري كه تا مقاومت 4 ساعت را به سادگي ميتوان از آن به دست آورد . چون تاب كششي بتن مسلح به فولاد آن بستگي دارد بايد هنگام طراحي اجزاء به محافظت قستهاي فولاد آنها به خوبي توجه كرد . افزايش ساده ضخامت پوششي بتني روي آرماتور فلزي لزوماً به همان ميزان موجب افزايش ايمني نخواهد شد كه اين به علت تمايل بتن به تركيدن در آتش سوزيهاست .
نوع سنگدانه مصرفي در بتن هم تاثير قابل توجهي در مقاومت بتن در برابر آتش سوزي دارد .اين نوع سنگدانه ها داراي هدايت گرمايي كمتري هستند .
آجر : آجر به طور كلي از نظر مقاومت در برابر آتش جزو مصالح بسيار خوب است و براي به دست آوردن مقاومتي تا حدود 4 ساعت نيز ميتوان از آن استفاده كرد .
پايداري اين ماده به علت دماهاي بالايي است كه در فرآيند توليد در معرض آن قرار مي گيرد . اما در تيغه هاي بزرگ ( بالاي 4 متر ) ممكن است به علت انبساط حرارتي و جابجايي جزئي قطعات مشكلاتي به وجود آيد .
شيشه : شيشه معمولي مقاومت بسيار پائيني در برابر آتش دارد ، عايق ضعيفي است و در صورت رخ دادن حريق خرد شده و در نتيجه يكپارچگي و پايداري خود را از دست مي دهد . البته شيشه هايي كه در برابر آتش از خود مقاومت نشان مي دهند در بازار موجود ميباشد مثل شيشه هاي آبداده و …… ولي داراي محدوديت از نظر قيمت و برش آنها كه بايد توسط كارخانه انجام شود را دارند .
v ريز افشان پوششي معمولاً از فيبرهاي معدني و يا سيمان ورميكوليت ساخته مي شود .
برگرفته از كتاب :A design guide building fire safety
فضای سبز
جنگل يكي از مواهب و منبع مهم ثروت مي باشدكه از بدو ظهور بشر با حيات او ارتباط داشته است .
آتش سوزي درجنگل:
درجه حرارت لازم براي احتراق مواد سختي جنگل به طور تقريب از 260 الي 400 درجه سانتي گراد مي باشد. احتراق غالباً بطول زماني كه ماده سوختني در معرض حرارت قرار گرفته بستگي دارد . مثلاً برگهاي سوزني خشك در اثر حرارت حاصله از كبريت مشتعل در طي چند ثانيه و برگهاي سوزني مرطوب در مدت چند دقيقه مشتعل مي شوند .
آتش سوزي مجدد حريقهائي كه ظاهراً خاموش شده اند :
عامل مهم در آتش سوزي مجدد ، حرارت است اگر چه شعله و دود در آتش سوزيهاي خاموش شده مشاهده نمي شود ولي اگر حرارت زياد آن از بين نرفته باشد حريق مجدداً توليد خواهد شد . اين قبيل آتش سوزيها غالباً در نقاطي كه مواد سوختني مدت قابل ملاحظه اي تحت تأثير حرارت قرار گيرد رخ مي دهد.
شيب كوهستان تأثير زيادي در انتقال حرارت بوسيله تشعشع به مواد سوختني موجود در قسمت بالا و پائين محل حريق دارد بدين معني مواد سوختني موجود در قسمت بالاي محل حريق بيش از مواد وجود در قسمت پائين آن حرارت جذب مي نمايند . بهمين علت است كه حريق در كوهستان سريعتر از زمين مسطح توسعه مي يابد.
باد به دو طريق نيز در انتقال حرارت بوسيله تشعشع تأثير مي نمايد.
1ـ باد سرعت احتراق را در اثر اكسيژن زياد نموده وباعث تشديد حريق مي شود.
2ـ با دشعله ها را خم نموده و در نتيجه فاصله بين منبع حرارت و مواد سوختني موجوددر مسير حريق كم مي شود .
اين دو اثر دو گانه مواد سوختني را كه درمسير حريق قرار دارند خشك و گرم نموده و سرعت توسعه افزايش يافته و سبب آتش سوزي كامل مي شود.
حركت توده هاي گرم هوا :
در آتش سوزي جنگل مواد سوختني كه در مسير جريان توده هاي گرم هوا قرار گرفته اند حرارت ديده و شرايط اشتعال در آنها سريعتر ايجادمي گردد . به همين ترتيب توده هاي گرم كه از حريق سطحي صعود مي نمايد مقدار زيادي از حرارت را به تاج درختان انتقال داده و آنها را به درجه حرارتي كه براي آتش سوزي لازم است نزديكتر مي سازد.
موقعي كه حريق در تاج درختان و ساير مواد سوختني هوائي رخ داد انتقال حرارت در اثرحركت توده هاي گرم هوا غالباً افزايش مي يابد . جرقه ها و قطعات آتش سوزان از تاج و تنه هاي درختان مورد حريق به زمين افتاده و سبب ايجاد آتش سوزيهاي ديگري در مواد سوختني موجوددر زمين مي شود اين حريقهاي زميني شدت آتش سوزي را كه در تاج درختان رخ داده زياد مي نمايند زيرا
توده هاي گرم هوا صعود نموده و داخل در مواد سوختني هوايي شده ودر نتيجه عكس العمل مداوم توليدمي شود .
انواع آتش سوزي هاي جنگلي
1ـ آتش سوزي زميني 2ـ آتش سوزي سطحي 3ـ آتش سوزي تاجي
آتش سوزيهاي تاجي غالباً درانواعي از درختان رخ مي دهد كه داراي شاخه و برگ سريع الاشتعال مي باشند لذا جنگلهاي مخروطي بيش از جنگلهاي غير مخروطي در معرض خطر حريق تاجي قرار دارند
عوامل زيادي در توسعه
و شدت حريق اثر داشته و مهمترين آنها بشرح زير
مي باشد:
أ. مواد سوختني ب .رطوبت ماده سوختني پ .وزش باد ت .موانع طبيعي محل
ث .پوشش جنگل
درجه حرارت هوا:
مواد سوختني موجوددر جنگل يكي ازعوامل متغير در معادله حريق مي باشد . آتش نشان وقتي مي تواند از مبارزه خود نتيجه قطعي حاصل نمايد كه از وضع كلي و طبيعي مواد سوختني جنگلي و تغييرات آنها و قواعد و اصول احتراق آگاه بوده و قابليت اشتعال و طرقهاي عمل كرد آتش را در انواع مختلف مواد سوختني پيش بيني نمايد.
سرعت آتش سوزي بر حسب وضع و تعداد مواد سوختني :
|
وضع و مقدار مواد سوختني |
حد متوسط سرعت برحسب متردر ساعت |
مرحله سرعت توسعه |
|
مواد سوختني پراكنده و بطور كلي از تابش نور آفتاب و باد محروم مي باشند. |
90 – 160 |
خيلي بطئي |
|
مواد سوختني زميني زيادتر از وضع اول وبندرت تمركز يافته و از نور آفتاب وباد محروم مي باشند. خزه نيز ممكنست موجودباشد بروز حريق درتاج درختان محتمل است |
160 – 260 |
بطئي |
|
مواد سوختني زمين زياد، فقط در بعضي از قسمتها از نور آفتاب وباد محروم مانده و درختان خشكيده سر پا وافتاده و با پوست خشكيده . |
260 – 500 |
متوسط |
|
مواد سوختني زميني سبك در معرض هوا و باد تمركز يافته و درختان خشكيده سر پاافتاده و همچنين مازاد مقطوعات موجود است . |
500 – 700 |
سريع |
|
پوشش زنده جنگل منحصر به علفها و بوته هاي خشكيده بوده و ضمناً مقدار زيادي مازاد مقطوعات با برگهاي خشكيده در سطح جنگل موجود مي باشد. |
700 - 1300 |
خيلي سريع |
شدت و سرعت توسعه آتش سوزي بستگي معكوس برطوبت ماده سوختني دارد.
رطوبت مواد سوختني بهترين علامت و معرف قابليت اشتعال جنگل مي باشد. بطوركلي هر گاه رطوبت مواد سوختني بيش از 30 درصد باشد جنگل تقريباً از آتش سوزي ناشي از اثر كبريت مشتعل و ته سيگار و. . . مصون مانده و در صورتيكه رطوبت مواد سوختني كمتر از سي درصد باشد عوامل بيشتري مي تواند سبب آتش سوزي در آنها بشوند و اگر رطوبت ماده سوختني به 6 درصد ويا كمتر از آن برسد تمام عوامل و منابع احتراق خطرناك بوده و باعث بروز آتش سوزي در آنها مي گردند
در جنگلهاي تنگ مواد سوختني در معرض تابش آفتاب قرار داشته و بالطبع درجه حرارت آنها از مواد سوختني كه در جنگلهاي انبوه يعني در سايه قرار دارند بيشتر مي باشند.
در بعضي از نقاط حرارت آفتا ب از تخته سنگها و يا از زمينهايي كه داراي رنگ روشن مي باشند منعكس گرديده ( در بعضي مواقع از لوازم بجا مانده مانند شيشه ، فلز و . . . ) سبب افزايش درجه حرارت مواد سوختني مجاور مي شود.
علت هاي آتش سوزي در جنگل :
به طور كلي دو نوع آتش سوزي در جنگل ها اتفاق مي افتد :
آتش سوزي طبيعي آتش سوزي غير طبيعي ( به وسيله انسان )
نوع درختان جنگل در شدت يا كاهش آتش سوزي تأثير دارد ، به طورمثال شدت آتش سوزي درختان « سوزني برگ » بيشتر از درختاني است كه برگ پهن دارند . به همين جهت است كه از درختان پهن برگ به منظور آتش بر سبز در جنگل هاي سوزني برگ استفاده مي كنند ، به طوري كه در اطراف قطعاتي از جنگل سوزني برگ درختان پهن برگ مي كارند .
راههاي مبارزه با انواع آتش سوزي در جنگل
1ـ آتش سوزي سطحي :
براي مبارزه با آتش سوزي سطحي ، چنانچه وسعت آتش و پوشش گياهي جنگل پر و درهم نباشد با كمك گوني هاي خيس ، كوبيدن به وسيله بيل هاي دسته بلند ، ريختن خاك و يا پاشيدن آب مي توان آتش را خاموش كرد. اما اگر وسعت آتش زياد باشد ، به طوري كه از رو به رو مبارزه با آن ممكن نباشد ، بهتر است از دوطرف اقدام كرد تا به تدريج وسعت آتش كم شود . در هنگام آتش سوزي ، اگر از دو طرف براي خاموش كردن آتش اقدام شود كار خاموش كردن ، بهتر انجام
مي شود ، اگر دامنة آتش سوزي به اندازه اي زياد باشد كه با راههاي بالا نتوان آنرا خاموش كرد ، در اينصورت با ايجاد آتش بر بايد جلو پيشرفت آتش را گرفت .
2ـ آتش سوزي تاجي :
درهنگام آتش سوزي تاجي قبل از هركاري ، بايد تعدادي از درختان اطرف منطقه را كه درختان سوزني هستند را قطع كرد تا از سرايت آتش به ديگر درختان جلوگيري شود و به اين ترتيب خاموش كردن آتش آسان تر است .
بايد دانست ، آتش سوزي تاجي خيلي سريع پيشروي مي كند . از اين رو ، ابتدا جنگل هايي را كه درختان سوزني برگ دارند وزود آتش مي گيرند به قسمت هاي كوچك تقسيم مي كنند.
3ـ آتش سوزي تنه اي :
اگر تنه درختان خشك و پوسيده و توخالي آتش بگيرند ، بايد سوراخ تنة درختان رااز خاك پر كرد تا آتش خاموش شود . چنانچه آتش به تنه درختان رسيده باشد ، قبل از قطع درخت ابتدا بايد گياهان اطراف را از بين ببريم . آن گاه باوسايل آتش نشاني آتش را خاموش كنيم تا به جاهاي ديگر سرايت نكند
4ـ آتش سوزي زيرزميني :
اگر در سر راه حركت آتش زيرزميني خندق يا گودالي حفر كنند ، چنانچه عمق اين گودال به اندازه اي باشد كه كف آن به خاك برسد ، از پيشروي آتش زيرزميني جلوگيري مي شود.
روش هاي پيشگيري از آتش سوزي
الف ـ تهيه ونصب تابلوهاي هشدار دهنده ب ـ آموزش افراد
ج ـ احداث مكانهايي جهت استقرار بازديد كنندگان د ـ احداث جاده هاي نفوذی ( احداث خطوط آتش بر ) ه ) عمليات جنگلداري
ر) تهيه وسايل لازم جهت اطفاء آتش
وظايف بعد از آتش سوزي :
پس از آنكه آتش سوزي جنگل مهار شد لازمست از قسمتهائيكه سوخته شده بازديد بعمل آمده ، هر درختي را كه هنوز در حال سوختن مي باشد خاموش نمود ودر صورت لزوم آنها را قطع كرد . گرده بينه ها و كنده هاي درختان و شاخ و برگي را كه همچنان درحال سوختن مي باشد بايد خاموش كرد. ( لكه گيري بعد از حريق )
تهیه وتنظیم:حسین مرتضوی