تجهيزات

ایمنی خودرو
تهيه کنندگان:
بابک احمدی، مجيد نعمتی نژاد، امين معين الدینی، حميدآقاپور، عليرضا حسينی مقدم
وضعيت ایمنی خودروها
توليدآنندگان خودرو در دنيا به دو مبحث بسيار اهميت می دهند ، یكی شكل ظاهری و دیگری
ایمنی خودرو است و تنها به لحاظ داشتن این دو فاآتور مهم قادر خواهند بود بازار و مشتری را
از آن خود آنند . همچنين این پارامترها تاثير بسزایی در قيمت خودروهای توليدی دارند . وقتی
در اروپا و آمریكا اعلام می شود آه خودرویی در سطح پایين استاندارد است ، به شدت از ميزان
فروش آن آاسته می شود ، اما در ایران این اطلاعات به ندرت ارائه م یشود . هم اآنون
اگر خودرویی ایمن باشد ، بازار آن هم باید پرتقاضا بماند و آارخانه های آن به سود دهی برس ند ،
اما اگر خودرویی از نظر ایمنی ضعيف باشد ، با حمله افكار عمومی به آن باید شكست را
تجربه آند . اما در ایران چون بازار رقابتی وجود ندارد ، ایمنی نيز چندان مهم نيست . ولی به نظر
خودروسازان نيز باید دیدگاه خود را عوض آنند و با ، WTO می رسد با پيوستن آرام ایران به
گسترش مراآز تحقيق و توسعه ، خودروهایی توليد آنند آه ایمنی بيشتری داشته باشند .
وضعيت ایمنی نامطلوب برخی خودروها سالانه بيش از ٢٠٠ ميليارد تومان به اقتصاد ایران
ضربه وارد م یآند . در ایران ٢٧ هزار نفر سالانه بر اثر تصادف جان خود را از دست م ی دهند .
راهنمایی و رانندگی ١٠ درصد این تصادفات را به دليل امنيت آم در خودروها عنوان آرده است .
با این آه موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتی ایران ۵١ استاندارد خودرو را اجباری
آرده است ، اما هنوز وضعيت ایمنی خودروهای داخلی جای سو ال بسياری دارد . ۵١ استاندارد
برای ایمنی و عملكرد خودرو آامل شده است آه ٢۵ استاندارد در سال ٨۴ برای خودروسازان
اجباری شده اند . البته برخی از این استانداردها احتياج به آزمایشگاه های پيشرفته و یا تائيد
از خارج دارد آه مرحله ای زمان بر است . از طرفی آزمون تصادف شامل تصادف از روبرو و تصادف
جانبی و تعدادی هم مربوط به ایمنی و عملكرد است . مثل استحكام صندلی و توا ن موتور آه
در هر صورت باید تحت آنترل قرار گيرند . بحث ایمنی خودرو بحثی آلی است و قطعه ،
محصول و خدمات مشتری هر سه باید با هم دیده و در نظر گرفته شود . براساس آخرین
E مطالعات انجام شده ، خودروهای پژو ٢٠۶ ، ال- ٩٠ ، هيوندای ورنا ، مزدا ٣٢٣ ، مگان و بنز آلاس
آه در ایران توليد و یا در آینده نزدیك توليد خواهند شد ، توسط مو سسه استاندارد ایمنی اروپا
تائيد شده اند . البته خودرو سمند نيز توسط مو سسات ایمن ی انگلستان تائيد ( NCAP (یورو
با داشتن ۵ ستاره بيشترین ایمنی را در خودروهای E شده است . بر این اساس مگان و بنز آلاس
ایرانی به خود اختصاص داده اند . خودرو پژو ٢٠۶ نيز از نظر ایمنی دارای ۴ ستاره و هيوندای
و ال – ٩٠ نيز ٣ ستاره ایمنی دارند . بسياری از مردم بر این باورند آه هرچه بدنه خودرو
محكم تر باشد ، خودرو امن تر است ، در حالی آه اینگونه نيست . خودروهای جدید به گونه ای
طراحی شده اند آه قسمت جلو آن بر اثر تصادفات شدید ، تخریب شده و به این وسيله ضربه
تصادف را جذب آند ، اما اتاق به گونه ای طراحی شده آه آمترین آسيب را ببيند . در این باره
می توان دو خودرو پژو ٢٠۶ و پراید را در ایران مقایسه آرد . پژو ٢٠۶ در تصادف شدید تا آاپوت
تخریب می شود ، اما موتور مچاله شده و به سمت سطح زمين متمایل شده و به همين دليل
به داخل اطاق ضربه وارد نمی آند ، اما در پراید ، جلو و اتاق خودرو مانند آآاردئون جمع شده
و سبب مرگ سرنشينان می شود . ایمنی خودرو به موارد زیادی از جمله طراحی داخلی
و خارجی و نوع مواد به آار رفته در آن مربوط است . طراحی و استفاده از سيست مهای نوین ترمز
آه با افزایش پایداری و فرمان پذیری ، قفل نشدن ترمزها ، آاهش EBD ، ESP ، ABS مانند
طول ترمز و واآنش درست خودرو در زمان حادثه تا ۴٠ درصد از بروز تصادف جلوگيری م یآنند و یا
استفاده از آمربندهای چند مرحله ای و آيسه های هوا هم می توانند تا حدود بسيار زیاد به ایمنی
خودرو بيفزایند . بطور آلی ، آيفيت خودرو در بحث ایمنی خودرو تا حدودی بالا رفته و بين ٣٠ تا
۴٠ درصد عيوب نيز برطرف شده است . تمام خودروهای ما قابليت نصب ترمز ضد قفل
و آيسه هوا را دارند . در صورت نصب این سيستم ، ١٠ تا ١۵ درصد مرگ و ميرهای ناشی از
سانحه ، پایين می آید . اما مشكل عمده ما اینست آه هزینه ایمنی خودرو را پذیرا نيستيم .
ورود بدنه به فضای داخلی خودرو ناشی از ضربه جانبی ، سالانه در آمریكا حدود ٨٠٠٠
مرگ و مير و ۶٩٠٠ جراحت جدی ناشی از ضربه جانبی و تصادفات از آنار گزارش می شود .
آسيبهای ستون فقرات و سر مستقيما " مربوط به ميزان نفوذ یا ورود اجزاء خودرو به فضای
بزرگتر در عبور و مرور (SUV) مخصوص سرنشين است . با افزای ش خودروهای شاسی بلند
SUV شهری ، ایمنی از آناره ها ضروری تر نيز خواهد شد . بسياری از خودروهای سواری ، ون و
فاقد بسياری از خصوصيات و ویژگيهای ایمنی هستند آه ضریب حفاظت در برابر ضربه جانبی را
افزایش می دهد . از جمله :
• اجزاء جانبی مستحكم و تقویت شده
• سپرهای درونی و اجزاء لوله ای پر شده از فومهای صلب
• صندلی های قویتر و مستحكمتر با آمربندهای صحيح
• لایه های اسفنجی جذب آننده انرژی در سطوح داخلی و لبه ها
• تغيير در شيش ههای آناری به نحوی آه از خروج آامل یا جزئی سر یا قفسه سينه راننده
از خودرو جلوگيری آند .
• آيسه های هوای آناری برای محافظت از سر ، تصادف خودروهایی آه موارد فوق را
دارا نباشند ، به آسيب جدی سر ، قفسه سينه، لگن و یا ستون فقرات منجر می شوند .
آتش گرفتن مخزن سوخت
اگر سرنشين بعد از برخورد زنده ماند ، باید از سوختن او در آتش جلوگيری آرد . مكان مخازن
سوخت برخي خودروها بسيار ناامن بوده و در پشت اآسل عقب قرار دارد و در اثر ضربه از عقب
له شده و سوراخ می شود . اگر مخازن سوخت در مكانی محافظت شده مثل جلوی اآسل عقب
قرار گيرند ، ایمن تر خواهند بود .
در هنگام تصادف گاهی لوله های پرآننده از مخزن جدا شده و بنابراین به یك شير یك طرفه
برای جلوگيری از نشتی احتياج دارد . آيسه های هوایی آه خود م ی آشند یا زخمی می آنند ،
ثابت شده است آه آيسه های هوا تاثير به سزایی در نجات جان سرنشينان خودرو دارد .
اما برخی سيستم های خاص آيسه هوا متاسفانه باعث بروز برخی آسيبها و جراحات در آودآان
خردسال و همچنين رانندگان آوتاه قدی آه چسبيده به فرمان قرار دارند ، می شوند . خصوصا "
، در تصادفات در سرعت های پایين آه سرنشين باید آمترین آسيب را دیده باشد . تا سال ٢٠٠٠
برخی از سيست مهای آيسه هوا تعداد زیادی از آودآان را به آام مرگ آشاند .
عيوب اصلی آه در برخی از آيس ههای هوا وجود دارد
١. حسگرهای برخوردی آه در سرعت های برخورد پایين نيز فعال می شوند ، اگر طراحی
بسيار حساس باشد ، حتی در مواقعی آه سرعت برخورد بس يار آرام است نيز این حسگرها
فعال شده و آيسه ها را باز می آنند .
٢. مسير باز شدن افقی
مسير باز شدن برخی آيسه های هوا افقی و درست روبروی صورت آودك است .
3 . فقدان تسمه داخلی آه باعث می شود آيسه هوا در محفظه آوچكتری متمرآز شود .
خروج از پنجر ههای آناری
تقریبا" ٧٨٠٠ سرنشين خودرو به دليل پرتاب شدن از شيشه آناری به بيرون آه از جنس شيشه
نازك تشكيل شده است و در هنگام تصادف از آنار به آسانی می شكنند ، جان خود را از دست
داده اند . در شيشه های شيشه - پلاستيك با وجود آنكه شيشه در اثر ضربه می شكند اما
استحكام ماده پلاستيكی باعث می شود تا قطعه هنوز آشيده شود و از سر و بدن راننده
محافظت آند .
شكست تكيه گاه صندلی
در یك تصادف از عقب ، نيروی اینرسی سرنشين بر عليه تكيه گاه ضعيف صندلی خودرو
عمل آرده و باعث خم شدن ، افتادن و پيچيدن پایه عقبی صندلی می شود . در این هنگام
سر سرنشين به صندلی عقب برخورد می آند یا آنكه بدتر ، از شيشه عقب خودرو به بيرون
پرتاب می شود . همچنين احتمال برخورد والدین به آودآان آه در صندليهای عقب نشسته اند
نيز وجود دارد . برای افزایش استحكام سقف خودرو می توان از ستونهایی عمود ی استفاده آرد
آه در هنگام چرخيدن و چپ شدن خودرو ، مانع از وارد شدن سقف به فضای درونی خودرو
و له شدن سرنشينان آن شود .
بادشکنهای جلو ، لبه سپر ، برف پاک آن های متناسب با شيشه های جلو و عقب ، درها با
واشرهای لاستيکی خميده که به کاپوت کاملا کيپ شده است ، کناره های خميده تحتانی ،
دستگيره های در داخل قرار داده شده ، آینه های دید عقب با دو زاویه پهن جهت رسيدن
به بهترین وضعيت ایمنی تعبيه شده اند . سيستم ترمزها با نوع موتور و نه با ميزان تجهيزات
هماهنگی دارد . ترمزهای دیسکی با ابزار اندازه گير ی شناور در جلو ، ترمز کاسه ای عقب ،
و فرمان هيدروليک ، ضربه گيرهای کناری تمام درها ، ایمنی در X مدار هيدروليک با شکل
کوچکترین جزئيات درنظر گرفته شده است . دربهای مستحکم محافظت مسافران را در حوادث
رانندگی ضربات کناری افزایش می دهند . هر کدام از بازبينی ها جهت داشتن بهترین تمرکز
براي راننده تعبيه شده است و تمامی ملزومات در خصوص آسایش و ایمنی را در بر دارد .
سرعت مهمترین و تا ثير گذارترین عامل ایمنی در خودرو است . بر اساس یک تحقيق انجام شده
در کشور استراليا ، با افزایش هر 5 کيلومتر در ساعت به سرعت خودرو از 60 کيلومتر بر ساعت
، احتمال بروز تصادف دو برابر می گردد . بر این اساس ، خطر تصادف با سرعت 80 کيلومتر
در ساعت نسبت به سرعت 60 کيلومتر در ساعت ، 16 و در سرعت 100 کيلومتر در ساعت
256 بار بيشتر است !
جالب آنک ه سرعت بيشتر از 60 تا 70 آيلومتر در ساعت ، نه تنها باعث افزایش بيشتر مصرف
سوخت خودرو خواهد شد ، بلکه سبب کاهش عمر مفيد لاستيک ها نيز خواهد گردید چرا که
افزایش سرعت ، باعث بالا رفتن دمای لاستيک شده و سبب ترکيدگی و سایيدگی سریع تر آنها
می شود .
بستن کمربندها ی ایمنی نيز یکی دیگر از عوامل بسيار مو ثر در ایمنی خودرو به ویژه در هنگام
تصادفات است . بد نيست این را نيز بدانيد که هيچ وسيله دیگری به اندازه کمربندهای ایمنی ،
نمی تواند در ایمنی سرنشينان یک خودرو در هنگام بروز حادثه و تصادف مو ثر باشد .
تجهيزاتی ما نند کيسه های هوا ، سيستم کمک ترمز و ... فقط در کنار کمربند ایمنی می توانند
تأثير خود را نشان دهند .
درستی کارکرد چراغ ها ، ترمزها ، فرمان ، فنربندی ، آینه ها ، بوق ، برف پاک کن ها و
شيشه شور نيز از ضروریات یک رانندگی ایمن و کم خطر هستند که باید حتم ا" قبل از مسافرت
بازرسی و در صورت نقص یا خرابی ، تعمير یا تعویض شوند . وضعيت گل یا عاج تایرها و ميزان باد
آنها بسيار تعيين کننده هستند . لاستيک های صاف ، در سطوح خيس و ليز آغشته به روغن
یا مواد نفتی ، به سرعت اصطکاک خود را با سطح زمين از دست داده و ک نترل فرمان را از دست
راننده خارج می کنند . بنابراین به هيچ وجه با لاستيک های صاف به مسافرت نروید .
یک نکته بسيار مهم دیگر نيز برای ایمنی و سلامت کودک ان یادآوری می شود . اگرچه تمامی
کودکان دوست دارند در صندلی جلو اتومبيل نشسته و از تماشای مناظر اطراف لذت بب رند ، اما
به خاطر حفظ جان و سلامتی آنها ، حتی در بغل خودتان ، به هيچ وجه اجازه این کار را به آنها
ندهيد . فراموش نکنيد که در صورت وقوع تصادف در این حالت ، شما از کودک خودتان به عنوان
محافظ یا بالش ایمنی در برابر ضربه و برخورد استفاده می کنيد . ضمن اینکه ممکن است
سر کودکان حتی با یک ترمز کوچک به شيشه جلو برخورد کرده و یا به دليل وزن کم آنها در هنگام
تصادف ، به بيرون پرتاب شوند . بنابراین در سفر حتما" از صندلی ایمنی مخصوص کودک
استفاده کرده و یا او را در صندلی عقب نشانده و ضمن قفل کردن درهای عقب ، ک مربند ایمنی
آنها را نيز ببندید . اگر فرزند شما هنوز کوچک است و کمربند ایمنی استاندارد خودرو برای او
مناسب نيست ، حتما " در زیر او بالشی قرار دهيد تا کمربند ایمنی کاملا " بدن او را در بر بگيرد
و بر گردن او فشاری وارد نکند .
ECU دلایل سوختن
نوسانات ولتاژ و وارد شدن شوک های متعدد ecu عامل اصلی در سوختن قطعات حساسی نظير
به این قطعات است . در خودروهای قدیمی که این قطعات وجود نداشتند تعميرکاران از
روش هائی سنتی جهت تست قطعات برقی استفاده می کردند که راهگشا نيز بود ولی
این روشها در خودروهای ا مروزی با وجود قطعات حساس الکترونيکی نه تنها راهگشا نيست
بلکه باعث صدمات جدی به این قطعات نيز می گردد . تست قطعات برقی حساس خودروهای
امروزی می بایست به وسيله دستگاههای عيب یاب کامپيوتری انجام گيرد . ولی متأسفانه
به دليل قيمت بالای این دستگاهها و پایين بودن سطح معلومات بع ضی از تعميرکاران و عدم
اطلاع و آموزش های کافی ، متأسفانه از همان روشهای قدیمی استفاده ميکنند که به دليل عدم
اطلاع راننده جهت جلوگيری از این روشها متأسفانه باعث خرابی این قطعات حساس می گردند .
روشهای نادرست جهت تست قطعات برقی خودرو
١- در زمان روشن بودن موتور هيچکدام از بستهای باطری نباید از روی قطب باطری جدا گردنند .
متأسفانه برقکارهای خودرو جهت تست اوليه خرابی دینام از این روش استفاده می کنند .
٢- جدا کردن وایر شمع ها در زمان رو شن بودن خودرو جهت تست سيستم جرقه زنی باعث ایجاد
نوسان ولتاژ مي شود .
٣- خرابی و ضعيف بودن باطری به خصوص در زمان استارت زدن خودرو ، ولتاژ زیادی را از باطری
کشيده و سایر قطعات الکترونيکی با نوسان ولتاژ شدیدی مواجه می گردند .
تنها راه تشخيص یک لاستيک تازه توليد شده با لاستيک انباری
از دغدغه ها ونگرانی ها ي رانندگان در زمان خرید لاستيک ،خرید یک لاستيک تازه توليد
شده است . متأسفانه در کشور ما لاستيکهای خارجی بيشماری وجود دارد که بيش از پنج سال
از تاریخ ساخت آنها گذشته است . این مورد برای لاستيکهای ساخت داخل کمتر وجود دارد .
خطرات این لاستيکها با توجه به شرایط آب و هوائی گرم و جاده های پر دست انداز ،
رعایت نکردن سرعت مطمئنه و تکميل ظرفيت کامل خودرو توسط افراد خانواده باعث ناامنی
استفاده ا ز این لاستيکها در جاده های کشور به خصوص در زمان مسافرت و استفاده از خودرو
در مدت زمان و ساعت بيشتر می گردد . این لاستيکها که در بازار به اصطلاح ، لاستيک انباری
شناخته می شوند به دلایل مختلفی نظير توقيف محموله های قاچاق ، عدم فروش در یک کشور
به دلایل مختلف و انتقال آنها به یک کشور ثالث و یا لاستيکهائی که در یک سری ساخت
در کارخانه مشکل فنی داشته که توسط توليد کنندگان به کشورهای جهان سوم قاچاق
می گردند و دلایل بسيار دیگري که فقط سازندگان از آن باخبر هستند .
تعویض تسمه تایمينگ موتور
یکی از قطعات موتور که می باید در زمان معين خود یعنی 60000 کيلومتر تعویض گردد
تسمه تایمينگ موتور است . در اکثر خودروهای امروزی (بجز پژو 2000 ) درموتور آنها تاج پيستون
صاف بوده و در صورت خرابی تسمه و ا ز تایم افتادن موتور بلافاصله سوپاپها با سطح پيستون
برخورد می نمایند که علاوه بر خرابی پيستون و کج شدن سوپاپها باعث صدمه جدی به سيلندر
و سرسيلندر خواهد شد که هزینه تعميراتی بيش از 500000 تومان را به دنبال خواهد داشت .
در این حالت موتور خاموش شده و تحت هي چ شرایطی روشن نمی گردد و می باید با یک جرثقيل
و یا بکسل کردن آن را به تعميرگاه منتقل نمایيد . لذا پيشنهاد می گردد حتما " این تسمه را
در زمان اعلام شده از طرف سازنده خودرو تعویض نمایيد .
توصيه ميگردد از مرغوبترین تسمه تایم در بازار استفاده گردد . چون استفاده از یک تسمه
نامرغوب باعث جداشدن دندانه های تسمه خواهد شد و موتور بلافاصله از تایم خارج خواهد شد
و اتفاق فوق به وجود خواهد آمد .
رعایت یک نکته ایمنی در باز و بسته کردن بستهای باطری
بازوبسته ک ردن بستهای باطری می باید به طریقی انجام گيرد که تماس ابزار با بدنه باعث
توليد جرقه نشود چرا که اتفاق آن می تواند در صورت دستپاچه شدن فرد استفاده کننده
باعث حتی ترکيدن باطری گردد .
روش عيب يابي آمك فنر خودرو
متأسفانه بيشتر رانندگان به آمك فنرها آه يكي از اساسي ترين قسمت ايمني خودرو است
اهميتي به نقايص آن نمي دهند و بيشتر توجه آنان به ترمزها ، لاستيكها ، آمربند ايمني ،
چرخها ، فرمان و آخرين قسمت آمك فنر را مورد بازديد قرار مي دهند . در ص ورتيكه آمك فنر
نقش بسيار ارزنده اي در ايمني خودرو دارد .
جالب است بدانيم در صورت خرابي آمك فنرها ضريب فرسودگي ساير قطعات خودرو نيز
افزايش می یابد . اين قطعات شامل : 1- فنر تعليق 2- جعبه فرمان 3- ديفرانسيل
-4 لاستيك چرخها 5- بلبرينگ چرخها 6- بوشهاي لاستيكي سيستم تعليق 7- گيربكس
-8 سيستم تعليق 9- مجموعه سيبكهاي فرمان .
CNG مزايا و معايب استفاده از گاز طبيعي
گاز طبيعي سوختي با احتراق بهينه، پاآيزه و تميز است آه سبب افزايش عمر موتور
و آاهش تعميرات آن مي گردد . تعويض شمع در موتورهاي بنزيني تا 32000 آيلومتر و در
گازسوز تا 120000 آيلومتر دوام دارد .
توقف 10 ثانيه ائی برای شروع استارت خودرو
شاید بارها شنيده باشيد آیا لازم است قبل از استارت خودرو ، سوئيچ را به مدت 10 ثانيه
در حالت باز گذاشته و سپس نسبت به استارت خودرو اقدام نمائيم؟ پيشنهاد می گردد این نکته
در مواقعی که خودرو سرد بوده و چند ساعتی از خاموش شدن موتور می گذرد رعایت گردد .
ديسك ترمز(فلنج چرخ) و دلايل خرابي آن
شايد تاآنون براي شما در حالتي آه ترمز مي گيريد اتفاق افتاده آه خودرو دچار لرزشهاي شديد
گردد . اين حالت آه همراه با صداي زوزه است عمدتا " به دليل خرابي ديسك ترمز است و بيشتر
هم براي چرخ هاي جلو اتفاق مي افتد . اين لرزشها به دليل تاب داشتن ديسك چرخ اتفاق
مي افتد . در مواقعي آه راننده به طور مرتب از ترمز استفاده مي آند اين گرم شدن تا حد
سرخ شدن دیسک ادامه می یابد . در اين حالت در صورت سرد شدن سريع ديسك ترمز ،
اين قطعه تاب برداشته و ترمز آار آئي خود را از دست داده و علاوه بر سر و صداي زياد ،
لرزش شدیدی در حين ترمز گرفتن به وجود می آید .
را بشناسيم ECU
يا واحد کنترل الکترونيک مي باشد و نقش هدايت Electronic Control Unit مخفف ECU
و کنترل يک خودروي انژکتوري را بر عهده دارد . همانطور که مي دانيد خودروهاي انژکتوري
بدليل عملکرد بهتر و توانايي پاس کردن استانداردهاي آلودگي ، بطور کامل در تمام دنيا
با توجه به ECU . مي باشد ECU ، جايگزين خودروهاي کاربراتوري شده اند و مغز اين سيستم
سنسورهايي که به موتور متصل است ، وضعيت و شرايط خودرو را تحليل کرده و پاسخهاي
لازم را به خروجيها که عبارتند از : انژکتورها ، جرقه زنها و ... اعمال مي کند . سنسورها ،
بهتر م يتواند شرايط ECU کيت هاي انژکتوري مختلف هستند که هر چه تعداد آنها بيشتر باشد
، RPM موتور را درک کند . سنسورهاي مهم خودروهاي انژکتوري عبارتند از : سنسور دور يا
، CTS سنسور دماي آب يا ، TPS سنسور دريچه گاز يا ، MAP سنسور فشار داخل مانيفولد يا
سنسور اکسيژن يا لاندا ، سنسور ضربه ، ATS سنسور دماي هوا
دانستنيهای روغن موتور
انتخاب و مصرف صحيح روغن موتور نقش بسزائی در افزایش عمر خودرو و موتور دارد . به همين
دليل داشتن حداقل اطلاعات پایه در این مورد برای استفاده کننده لازم و ضروری است .
روغن موتور سنتتيک
روغن پایه مو رد استفاده در عمده روغن موتورها پایه نفتی دارد . یعنی از پالایش نفت خام
بدست می آید که دارای چند اشکال عمده هستند :
-1 عمر آنها پایين است . 2- برای سرما و گرمای شدید مناسب نيستند .
10 علت وقوع حریق در خودروها
نشت بنزین از کا ربراتور بر روی لوله اگزوز به هنگام رانندگی ، سوراخ شدن لوله و یا
پارگی شيلنگ حامل بنزین به علت فرسودگی یا ترکيب شدن گوگرد بنزین با فلز لوله ،
سوراخ شدن باک بنزین به علت پوسيدگی یا برخورد با مانع ، جوشکاری روی بدنه مخزن
( چنانچه قبلاً گاز زدایی نشده و از آب پر نشده باشد ) و جوشکاری در داخل یا زیر موتور ،
پرتاب جرقه از اگزوز در جایگاه های توزیع بنزین ، نگهداری ظرف بنزین یا الکل در خودرو ،
اتصالی سيم های برق به علت فرسودگی یا ناقص بودن و خشک شدن تدریجی عایق ها
به خصوص در جاده های ناصاف و غير هموار ، حرارت بيش از حد به علت نقص سيستم آب
یا موتور ، کشيدن سيگار هنگام تعمير موتور یا مخزن سوخت یا لوله های سوخت ،
مجاورت با صحنه آتش با انتقال امواج حرارتی از جمله علل آتش سوزی در وسائل نقليه است .
همچنين برای پيشگيری از حریق در خودروها به رانندگان توصيه مي گردد که بنزین ، باک بنزین
و تمام لوهای ارتباطی آن بویژه در اتومبيل هایی که این لوله از داخل اتاق عبور می کنند
از عوامل ایجاد حریق است . به همين دليل باک و لوله های مزبور هرچند وقت یکبار باید
بازرسی شود تا سوراخهای احتمالی یا پوسيدگی و نشتی در آنها رفع شود . سيستم
برق اتومبيل شامل سيم کشی ها ، مدارهای برقی ، فيوزها و باطری باید مرتباً بازرسی و کنترل
شوند تا از سالم بودن آنها اطمينان حاصل شده و همچنين دقت شود از مصرف بيش از حد
مجاز باطری خودداری گردد ، زیرا این عمل درجایی که مدار الکتریکی بار زیادی را تحمل می کند
موجب داغ شدن سيمها ، سوختگی و آتش سوزی می شود . بنابراين لازم است رانندگان
برای مهار و اطفای حریق باید هميشه یک دستگاه کپسول خاموش کننده از نوع پودر و گاز
درخودرو داشته باشند و راه های مقابله با آتش سوزی اتومبيل و پيشگيری از آن را فرا بگيرند .
درصورت بروز آتش سوزی در اتومبيل خود ، در اولين لحظه باید به فکر نجات خود و دیگر
سرنشينان بود چون حریق در اتومبيل بسيار سریع گسترش می یابد و درمرحله بعدی درصورتی
که هنوز آتش سوزی کوچک است و گسترش پيدا نکرده باید سعی کرد آتش سوزی را سریعاً
و بدون از دست دادن وقت خاموش کرد . اگر موتور خودرو آتش گرفته است بلافاصله موتور را
خاموش کرده و کاپوت را با احتياط بالا زده و به کمک کپسول خاموش کننده دستی آتش را
خاموش نمائيد . اگر کاپوت داغ شده و از آتش سوزی حتی چند ثانيه گذشته است کاپوت را بالا
نزنيد ممکن است دست و صورت شما دچار سوختگی شود . از زیر موتور آتش را هدف قراردهيد
و اگر موفق نشدید و حریق ادامه داشت خودرو را به حال خود رها کنيد و خود را به خطر نيندازید .
درحوادث خودرو که ممکن است در اثر واژگونی و یا تصادف ، بنزین به خارج از خودرو ریخته باشد
از کشيدن سيگار دراطراف وسيله نقليه خودداري نموده و خودرو را ترک کنيد .
چنانچه صندلی خودرو آتش گرفت با آب نسبت به اطفاء آن اقدام کنيد و اگر سيم کشی خودرو
آتش گرفت ، ابتدا سرباطری را برداشته و سپس به کمک د ستمال ، لباس و یا خاموش کننده
دستی نسبت به اطفای آن اقدام کنيد .
گفتنی است درسال 1383 مأموران آتش نشانی تعداد 910 دستگاه وسيله نقليه را که در
سطح خيابانهای شهر تهران طعمه حریق شده بود ، خاموش کردند .
سال 2007 : سال جزئيات ايمني خودروها
ايمني يكي از آل يدي ترين نكات مربوط به خريد خودروست . تصور آنيد در يك نمايشگاه خودرو
هستيد و بسيار مشتاقيد هر چه زودتر قرارداد خريد خودرو بسته شود . در اين هنگام آپشن هاي
مختلف ارائه شده براي يك مدل را بررسي مي آنيد . بسياري از اين آپش نها فوق العاده به نظر
رينگ هاي آلياژي بزرگ و ... اما يك چيز وجود ندارد : ، GPS مي رسند ، مانن د سيستم هدايت
آيسه هاي هواي جانبي .
اما زماني خواهد رسيد آه اين آپشن مزيتي بزرگ براي يك خودرو به شمار آيد و از آپشن هايي
مانند سيستم هدايت ماهواره اي ، رينگ هاي درخشان و يا قهوه گرم آن مهمتر شمرده شو د .
با ارائه گزارشي مبني بر آاهش 37 درصدي خطر « مؤسسه ايمني خودرو در بزرگراه ها »
مرگ رانندگان در تصادفات رانندگي در خودروهاي مجهز به آيسه هواي جانبي ، غوغايي در
دنياي اتومبيل به پا آرد .
بنابراين مي توان گفت موضوع آيسه هاي هواي جانبي در قرن 21 به ا ندازه آمربند ايمني
در قرن 20 اهميت دارد . بستن آمربند ايمني با توجه به اينكه راحت و جذاب نبود در يكي دو دهه
گذشته الزام قانوني نداشت و معمول نبود . امروزه آيسه هاي هواي جانبي به طور استاندارد
روي خودروها نصب نمي شوند و از آنجا آه مقياس ايمني خودرو ها به طور روز افزون تغيير
و افزايش مي يابد ، خودروهايي آه فاقد اين ويژگي هستند ، از لحاظ امتيازدهي ايمني
به رده هاي پايين سقوط آرده اند .
مزاياي آيس ههاي هواي جانبي
مزيت وجود آيسه هاي هواي جانبي به خوبي ملموس است . يك مدل از خودرو در صورت داشتن
آيسه هاي هواي جانبي در رده بهترين خودروها از لحاظ ايمني قرار مي گيرد و زماني آه
آيسه هاي هواي جانبي را از آن حذف آنيد ، تنزل چشمگيري در رده بندي مي آند . مدل هاي فاقد
آيسه هوايي در رده بندي ايمني خودرو جزء فهرست خودروهايي با ايمني آمتر قرار گرفت هاند .
بسياري از خودروهايي آه امروزه به بازار عرضه مي شوند از ويژگي هاي ايمني مانند ترمزهاي
ضدقفل (به آنترل فرمان آمك مي آند و زمان ترمز گرفتن و توقف خودرو را آاهش مي دهد )،
سيستم هاي آنترل ثبات و ضدلغزش خودرو (ثبات خودرو در جاده هاي لغزنده را حفظ مي آند )
ديد شما را ياري م يدهد) برخوردارند . ) « چراغ هاي حرآت در روز » و سيستم موسوم به
همچنين سازندگان خودرو ، فولادهاي قويتري در نقاط ضربه خور آن به آار مي برند .
آنها صندلي هايي با تكيه گاه سر و سپرهايي با ضربه گيري فوق العاده طراحي مي آنند تا از
سرنشينان بهتر محافظت شود . اين ميزان توجه نشان از اهميت ايمني از ديدگاه خودروسازان
دارد اما در اين ميان آيسه هاي هواي جانبي مورد اغماض قرار گرفته است . از سال 1982 تا
آمار مرگ و مي ر رانندگان در امريكا ب ه « ايمني خودرو در بزرگراه ها » 2005 مطابق آمار مؤسسه
ازاي هر يك ميليون سرنشين 51 درصد آاهش يافته اما اين آاهش عمدتاً ناشي از آاهش
تصادفات از رو به رو بوده است . بر اين اساس ، آمار رانندگاني آه به اين شكل تصادف آرده اند
آاهش 53 درصدي نشان مي دهد آه بيشتر به دليل وجود آيسه هاي هواي جلو ، آمربندهاي
بلندتر و خ ودروهايي با بدنه محكمتر بوده است . در مقابل ، آمار مرگ و مير رانندگان در تصادفات
از قسمت هاي جانبي خودرو تنها 42 درصد در مدت مشابه آاهش يافته است . در حال حاضر
هر ساله 43 هزار امريكايي در تصادفات رانندگي آشته مي شوند .
برخی از خودروهای ایرانی از نظر ساختار ایمنی مشکل اساسی دارند
بسياری از خریداران به صندلی برقی بيش از کيسه هوا یا ترمز ضد قفل
بها مي دهند . هم اکنون وضعيت ایمنی بسياری از خودروهای داخلی مطلوب نيست و برای
افزایش ایمنی هم باید دولت قوانين سخت گيرانه ای اعمال کند و هم باید افکار عمومی را نسبت
به هر نوع خ ودرویي آه خريداري مي آنند و سوار مي شوند آاملا" آگاه نمود .
در آلمان و کشورهای اروپایی بسياری از مرگ و مير در تصادفات جاده ای را با به کارگيری
فناور یهای جدید کاهش داده اند و ما نيز اگر خودروهای خود را ایمن کنيم ، آمار 30 هزار
نفری کشته ها در تصادفات جاده ای به 10 هزار نفر قابل کاهش خواهد بود .
مردم واقعا " نمی دانند سوار چه خودرویی می شوند و برخی از این خودروها درست است
که شکل امروزی دارند ، اما امنيت آنها با استانداردهای جهانی خيلي فاصله دارد .
خودروسازان را در این رابطه چندان مقصر نبايد دانست ، چرا که نه الزام قانونی وجود دارد و نه
مشتریان از آن ها تقاضای وسایل ایمنی دارند . شاید برای بسياری از خریداران ، صندلی برقی
از داشتن کيسه هوا و یا ترمز ضد قفل در خودروها مهم ت ر باشد .
برای آ ن که مردم بدانند سوار چه خودرویی می شوند و سطح اطلاعات آنان درباره
بی ط رف مانند کشورهای پيشرفته NGO ایمنی خودروها افزایش یابد ، باید یک موسسه یا
خودروهای امن و غير امن را معرفی کرده و اطلاعات مردم را درباره ایمنی خودرو
و چگونگی کارکرد وسایل ایمنی افزایش دهند .
مشکل خودروهای داخلی افزون بر عدم استفاده از وسایل ایمنی ، ساختار آنها مي باشد .
به فرض اگر خودرو با سرعت 50 کيلومتر بر ساعت به مانع ساکنی برخورد کند ، در برخی
خودروهای پر تيراژ داخلی ، خودرو کاملا مچاله و سرنشينان جانشان را از دست خواهند داد .
اما در خودروهای روز تنها جلو یا عقب خودرو جمع می شود تا انرژی را بگيرد ، اما به سرنشينان
و اتاق خودرو صدمه چندانی وارد نم ی شود . وسایل ایمنی خودروها به دو دسته فعال
و غير فعال تقسيم م یشوند . غير فعال ها مانند کم ربند ایمنی و کيسه هوا و ترمز ضد ق فل
از 20 سال پيش در خودروها عموميت یافتند و وسایل ایمنی فعال نيز از 10 سال گذشته رواج
یافته و می تواند اشتباهات رانندگی را که منجر به تصادف م یشود ، تا حدود زيادي اصلاح کند .
با استفاده از وسایل ایمنی غيرفعال در خودروهای داخلی بسياری از تصادفات منج ر به مرگ
تنها منجر به جراحت م ی شود و با استفاده از وسایل ایمنی فعال ، بسياری از تصادفات
اصلا" اتفاق نمی افتد . البته گذشته از ایمنی پایين خودروها ، بسياری از تصادفات منجر به مرگ
به دليل رانندگی تهاجمی است که برای این امر نيز باید قانونمندی را افزایش داد.
ايمني يكي از فاآتور هاي مهم خودرو است آه در آشور ما دوران نوجواني خود را پشت سر
مي گذارد . چند سال پيش با اجباري شدن بستن آمربند ايمني ، موضوع ايمني سرنشينان
براي نخستين بار در آشور مطرح شد .
قبل از الزام سرنشينان خودرو به رعايت اين قانون ، حتي داشتن آمربند جزو قطعات سفارشي
يك خودرو بود و بسياري از خودروها فاقد آمربند ايمني بودند ، اما پس از سال ها اين قانون
در جامعه ايراني نهادينه شد . به طوري آه امروزه آمتر آسي حاضر است با خودرويي
آه مجهز به آمربند ايمني نيست ، مسافرت هاي برون شهري داشته باشد .
نيز از مواردي است آه پس از آمربند ايمني ، ABS آيسه هوا و سيستم ترمز
فرهنگ سازي براي استفاده از آنها شروع شده است .
اين دو سيستم ايمني هم اآنون در خودرو هاي ساخت اروپا و ساير آشور هاي
پيشرفته از قطعات اصلي يك خودروي توليدي به شمار مي آيد .
را به صورت يك سيستم ABS اما خودروسازهاي داخلي آيسه هوا و سيستم ترمز
سفارشي بر روي خودروها نصب مي آنند ، چرا آه الزام قانوني براي
خودروساز هاي داخلي جهت استفاده از اين دو سيستم وجود ندارد .
به نظر مي رسد نيروي انتظامي در اين انديشه است تا همچون آمربند ايمني ،
را نيز به خودروساز ها الزام آند آه ساخت ABS آيسه هوا و ترمز
انيميشين هاي تلويزيوني در اين خصوص بي ربط به اين قضيه نيس ت .
حضور انسان در خودرو يك دليل محكم براي بالا بردن سطح ايمني در خودروها است .
به همين خاطر مطالعه و پژوهش درخصوص سيستم هاي ايمني با توجه به جايگاه
و شان انسان از ابتدا مورد توجه بسياري از خودروسازان بوده است .
وضعيت ايمني خودرو هاي آشور نسبت به س اليان گذشته هم اآنون مطلوب تر شده آه آاهش
تلفات جاني در تصادفات ، پس از استفاده اجباري از آمربند ايمني مويد اين مطلب است .
آيسه هوا مكمل ايمني در يك خودرو براي همه سرنشينان است آه هم اآنون در برخي
از توليد هاي ساخت داخل نيز به طور سفارشي استفاده مي شود .
در خودرو هاي ساخت داخل از نظر فني قابل ABS استفاده از يك آيسه هوا و سيستم ترمز
قبول است ، اما چون استفاده از اين دو آالا قيمت نهايي خودرو را افزايش مي دهد ،
معمولا" افراد آمي حاضر به پرداخت پول بيشتر براي خريد خودرو هاي ايمن تر هستند .
با اين وضعيت هزينه ايمن شدن خودرو با تجهيز به آيسه هوا و سيستم
بهتر است از منابع عمومي تامين شود تا قيمت خودرو پس از ABS ترمز
تجهيز به اين دو آالا افزايش چشمگيري نداشته باشد .
اما عدم شناخت جام عه از اين دو سيستم ايمني و ناشناخته ماندن تاثير آنها در آاهش
تلفات جاني يكي از دلايل بي توجهي خريداران خودرو به اين دو سيستم است .
دير يا زود خودروهاي آشور بايد به اين دو سيستم مجهز شوند آه در اين راستا بايد تعاملي
بين خودروسازان و خريداران شك ل گيرد تا استفاده از اين دو سيستم به فرهنگ تبديل شود .
هم اآنون سازندگان خودرو در آشورهاي پيشرفته به مرحله اي رسيده اند
آه براي فشارهاي ناشي از ساير جوانب خودرو نيز آيسه هوا را براي تمام
سرنشينان طراحي آرده و روي خودروهاي توليدي خود نصب آرده اند .
همه آساني آه تجربه رانندگي در روزهاي برفي و باراني را دارند مي دانند آه هدايت خودرو
در جاده هاي لغزنده به خصوص زمان توقف هاي ناگهاني تا چه ميزان مشكل
و در بسياري از موارد غير ممكن است . در اين گونه مواقع به دليل قفل شدن
چرخ خودرو به سطح لغزنده خيابان از حرآت باز نمي ايستد و علاوه بر افزايش
زمان توقف ، آنترل خودرو نيز بسيار مشكل خواهد شد .
آمارها نشان مي دهد بخش عمده اي از تصادف هاي جاده اي مر بوط به همين نقص فني
در سيستم ترمزها است . تلاش متخصصان براي رفع اين نقيصه ، منجر به پديد آمدن
شده است . اين سيستم به دليل ABS ترمزهاي ضد قفل يا همان سيستم مدرن
آارآمدي بالا و عملكرد منحصر به فرد آن به سرعت جايگزين سيستم هاي رايج
امروزي شده و پيش بيني مي شود تا چند سال آينده شاهد به آارگيري
اين سيستم به طور گسترده در بيشتر وسايل نقليه باشيم .
اين بوده است آه هنگام ترمز آردن در رانندگي ، آنترل خودرو حفظ ABS هدف از طراحي ترمز
و منحرف نشود . اين موضوع در جاده هاي نامساعد خيس و لغزنده بسيار اهميت دارد
تا امكان تصادف را به حداقل آاهش دهد . با اين نوع ترمز ديگر نياز به پر آردن
پدال گاز نيست چون سيستم ترمز خودآار اين آار را انجام مي دهد .
ابتدا در سال 1950 در هواپيما نصب شد تا از قفل شدن چرخ ها و سرخوردن ABS سيستم ترم ز
آن بر روي باند به ويژه در شرايط نامناسب جوي جلوگيري شود . به علت موفقيت در اين سيستم
از آن در آاميون هاي بزرگ هم استفاده شد تا سال 1980 اين سيستم به صورت سفارشي
بر روي برخي اتومبيل هاي سواري ساخت آلمان نصب شد . در سال 1992 آمار استفاده
از اين سيستم در اتومبيل هاي توليد شده به 32 درصد رسيد و امروزه اين سيستم
جزو تجهيزات استاندارد ساخت و توليد اآثر اتومبيل ها به شمار مي رود .
يكي از مهم ترين عواملي آه با عث از دست دادن آنترل خودرو مي شود ترمز آردن ناگهاني
در جاده هاي لغزنده مانند جاده هاي مرطوب ، برفي و يخي است آه اين عمل به علت
قفل شدن چرخ ها بر روي سطح جاده است . براي جلوگيري از اين امر ، سيستم ترمز
استفاده مي شود . در اين سيستم از طريق يك سيستم هدايت الكترونيكي ABS ضد قفل
آنترل شده و با دريافت اطلاعات لازم از وضعيت سرعت چرخ ها از طريق سنسورهاي
سرعت ، نيروي ترمز بر روي چهار چرخ را آنترل و تنظيم مي آند .
در اين سيستم مقدار نيروي ترمز بر روي هر يك از چرخ ها مي تواند متغير ب اشد .
بدين ترتيب چرخي آه داراي سرعت آمتري نسبت به چرخ ديگر باشد ، به همان
نسبت فشار روغن ترمز در آن آاهش مي يابد . اين آاهش فشار به صورت
مقطعي بوده و تا زماني ادامه مي يابد آه چرخ ها يكسان شود .
از سرعت 6 آيلومتر در ساعت به بالا ، شروع به آنترل ABS سيستم
سيستم ترمز مي آند و اگر سيستم به هر صورتي دچار اختلال
از مدار خارج شده و ترمز خودرو به صورت عاد ي عمل مي آند . ABS و اشكال شود سيستم
با افزايش پايداري و فرمان پذيري در زمان حادثه تا EBD و ESP ، ABS سيستم هاي نوين ترمز
40 درصد از بروز تصادفات جلوگيري مي آند . بسياري از خودروهايي آه در آشورهاي ديگر توليد
و آيسه هوا هستند ولي در اير ان به دليل آاهش ABS مي شوند مجهز به تجهيزات ايمني مانند
هزينه هاي توليد ، نصب سيستم هاي ايمني فقط در صورت سفارش مشتري صورت مي گيرد .
در آشورهاي توسعه يافته زماني آه خبري مبني بر پايين بودن سطح آيفيت ايمني خودرو
منتشر مي شود فروش آن محصول به شدت افت مي آند ولي در ايران به دليل آشنايي آم
مردم و اط لاع رساني نادرست ، ايمني ضعيف خودروها مدنظر قرار نمي گيرد . اگرچه با انتشار
آمار تصادفات و حوادث رانندگي ضرورت تجهيز خودروها به قطعات ايمني بيش از گذشته
مورد توجه قرار گرفته است اما با اين حال هنوز تعداد اندآي از خودروهاي توليد داخلي
و آيسه هوا هستند و ساير خودروهاي توليد داخل ABS مانند زا نتيا و ماآسيما مجهز به ترمز
با سفارش مشتري مجهز به اين امكانات خواهند شد .